Ndi Alice Slater, Kuufulu, January 15, 2025
The Bulletin of Atomic Scientists, mothandizidwa ndi uphungu wa Albert Einstein ndi asayansi ena a ku Manhattan Project amene anapanga bomba la atomiki, anakhazikitsa Doomsday Clock, mu 1947, kusonyeza chiwopsezo chowononga dziko lapansi chikuyang’anizana nacho chiyambireni kulengedwa kwa bomba la nyukiliya lauchiwanda. . Panthaŵiyo, wotchiyo inkaikidwa pa mphindi 7 kufika pakati pausiku, kuyerekezera kwawo kwa nthaŵi yochuluka yomwe tinatsala nayo kuti nkhondo ya nyukiliya iwononge dziko lathu lapansi ndi zamoyo zonse zimene zilipo.
Kwa zaka zambiri, manja a wotchi akhala akukonzedwanso, kutsogolo ndi kumbuyo, monga asayansi ndi opanga ndondomeko amalingalira momwe ngozi ya nyukiliya inayandikira mwamsanga, potengera zoopsa zomwe mayiko ena akukumana nazo kupeza zida za nyukiliya komanso njira zatsopano zoyendetsera zida, zida. malire, ndi mapangano, makamaka pakati pa US ndi Russia pa njira zochepetsera zida. Pachiyembekezo chake chachikulu, manja a Doomsday adasunthidwa kukhala mphindi 17 mpaka pakati pausiku mu 1991 pomwe US ndi USSR zidalengeza kutha kwa kuyesa kwa nyukiliya.
Chodabwitsa n'chakuti, ngakhale kuti zaka zambiri zakhala zikuyendetsa zida za nyukiliya, zomwe zinachititsa kuti zida zankhondo zitsike kuchokera pamwamba pa mabomba a 70,000 pachimake cha misala ya nyukiliya yapadziko lonse, mpaka pafupifupi 12,000 lero, 11,000 yomwe ili ku US ndi Russia yomwe ili pafupi ndi 4,000 yokonzeka komanso yokonzeka. pitani, ndi 1000 ina yomwe ili ndi zida zina zisanu ndi chimodzi za zida za nyukiliya - UK, France, China, India, Pakistan, Israel, ndi North Korea— wotchiyo sinakhazikitsidwe pafupi ndi Doomsday kuposa lero—Pa masekondi 90 mpaka pakati pausiku!1
Yakwana nthawi yoti musinthe wotchi ndikusintha zokambirana! Machenjezo owopsa onena za Doomsday sanachitepo kanthu kuti awonjezere chitetezo cha dziko lathu zaka 77 zapitazi. Yakwana nthawi yoti tilankhule za mwayi wambiri komanso mwayi wosowa kuti tiyambitse kuyambika kwa Tsiku la Mtendere, kusintha koloko yachiwonongeko kukhala koloko yomwe imatha kuthana ndi mayankho ambiri omwe sananyalanyazidwe komanso kunyalanyazidwa. kuchitapo kanthu kosatha “kuwongolera” zida zomwe zimatsogolera kungozi yowonjezereka monga momwe wotchi yokalamba ya Doomsday ikusonyezera.
M'malo mwake, tiyenera kupempha kuti athetsedwe, pamene tikupita kudziko lamtendere la nyukiliya lopanda kuopsezedwa ndi chiwonongeko choopsa. Zowonadi, akatswiri akulemba za nkhani yomvetsa chisoni yakukambirana kosatha kuti athe kuwongolera zida koma osawathetsa apanganso mawu atsopano oti achitepo kanthu - anti-preneurism - komwe m'malo mwa US akufuna kuthetseratu, kapena kuchotsera zida zonse, kapena kuthetseratu zida, nthawi zonse kumapereka njira zatsopano zopanda tanthauzo zopita patsogolo monyenga!2
Kuti tiyambe kukambirana kwatsopano zothetsa, tiyenera kuvomereza mwayi wophonyedwa ndi malonjezo osweka kuyambira kuchiyambi kwa nyengo ya nyukiliya. Kumayambiriro kwa 1945, Stalin adafunsa Truman kuti aike bomba la nyukiliya pansi pa ulamuliro wapadziko lonse ku United Nations yomwe idakhazikitsidwa kumene. US idakana pempho la Russia ndipo Russia idapeza bomba!3
Khoma litatsikira ku Germany ndipo Gorbachev adathetsa Pangano la Warsaw ndikumasula onse okhala ku Eastern Europe, adapempha Reagan kuti US ndi Russia zichotse zida zathu zonse za nyukiliya, bola ngati US ithetsa pulogalamu yake ya "Star Wars" kuti ilamulire komanso kulamulira mmene asilikali amagwiritsira ntchito malo. Reagan adakana ndipo Gorbachev adachotsa zomwe Russia adapereka.4
Gorbachev, wodandaula za tsogolo la East Germany, adalimbikitsa Reagan kuti asatengere mgwirizano wa Germany ku NATO. Anthu a ku Russia anataya anthu 27 miliyoni pa nkhondo ya Nazi ya WWII! US idamutsimikizira kuti NATO sikulitsa "inchi imodzi kum'mawa."5
Ngakhale adapempha mobwerezabwereza ku US kuchokera kwa Purezidenti waku Russia Putin kuti alemekeze malonjezo a US omwe adaperekedwa kwa Gorbachev komanso ku Yeltsin, US, motsogozedwa ndi masomphenya a ufumuwo ukukulirakulirabe Nato kummawa. Zinayamba ndi kukula kwa Clinton kwa NATO ku Poland, Hungary, ndi Czech Republic mu 1999, kutsatiridwa ndi Bulgaria, Estonia, Latvia, Lithuania, Romania, Slovakia ndi Slovenia mu 2004, ndi Albania, Croatia, Montenegro ndi North Macedonia pakati pa 2009 ndi 2017.6. Ndipo pankhondo ku Ukraine, Sweden ndi Finland adagwirizana ndi NATO.
US imayika zida za nyukiliya m'maiko 5: Germany, Netherlands, Italy, Belgium ndi Turkey. Russia, pankhondo ya Ukraine, idayika zida zanyukiliya ku Belarus.
Clinton adatsogolera NATO pakuphulitsa bomba ku Kosovo ku 1999, ndikudutsa veto la Russia ku Security Council, kuphwanya pangano la UN lomwe tidasaina kuti tisachite nkhondo yolimbana ndi dziko lina pokhapokha ngati tikuwopseza kuukira;
Clinton anakana pempho la Putin kuti aliyense adule zida zathu zazikulu za nyukiliya ku mabomba a 1000 aliyense ndikuyitanira ena onse patebulo kuti akambirane kuti athetsedwe, pokhapokha titasiya kupanga malo oponya zida ku Romania;
Bush adatuluka mu 1972 Anti-Ballistic Missile Treaty mu 2002 ndipo Obama adayika malo atsopano a missile ku Romania pamene Trump anamanga wina ku Poland;
Obama adalonjeza ndalama zopitilira thililiyoni imodzi kwazaka 30 zikubwerazi pamafakitole awiri atsopano a bomba la nyukiliya, mizinga, sitima zapamadzi, ndege ndi zida zankhondo zomwe zidakwezedwa kwambiri ndi Trump ndi Biden.7
Ngakhale pempho mobwerezabwereza kuchokera ku Russia ndi China kuti akambirane mgwirizano woletsa zida zankhondo mumlengalenga ndi cyberwar muzosankho za UN ndi zokambirana, US akukana kugwirizana.8
Tili pachisinthiko m'mbiri. Yakwana nthawi yoti musinthe zokambirana ndi malingaliro atsopano olimba mtima. Malingaliro omwe ali otsimikizika kuti atibweretsera mpumulo ku zoopsa zomwe zikukula. Malingaliro omwe abweretsa kusintha kwa chidziwitso cha mapulaneti kutilola ife kuyankha mogwirizana ndi tsoka lazanyengo lomwe likubwera mumsewu! Malingaliro omwe adzadzetse m'bandakucha ndikusintha Clock ya Doomsday kukhala wotchi yatsopano ya Tsiku la Mtendere. Mayi Dziko lapansi saleza mtima ndi kupusa kwa anthu.
Nawa masitepe angapo omwe angayambitse mtendere padziko lapansi ngati US ili wokonzeka kusonkhana motsutsana ndi zomwe zafotokozedwa kuti MICIMATT (Military, Industrial, Congressional, Intelligence, Media, Academic Think Tank complex) ndi ntchito mtendere.
- Tengani malingaliro mobwerezabwereza aku Russia ndi aku China pamapangano oletsa zida mumlengalenga ndi cyberwar
- Bweretsani pangano la 1972 la Anti-Ballistic Missile Treaty ndi Russia ndikuchotsa zida za US ku Romania ndi Poland.
- Chotsani zida za nyukiliya za US ku mayiko asanu a NATO pogwirizana kuti Russia ichotse zida zanyukiliya zomwe zaikidwa posachedwa ku Belarus
- Chotsani zida zonse za nyukiliya kukhala tcheru ndikulekanitsa zida zankhondo ndi machitidwe awo operekera monga China imachitira- nzeru zaku East.
- Chotsani NATO ndikulemekeza ndikulemekeza United Nations
Palibe kukaikira kuti Russia ndi China angakhale odzipereka ogwirizana nawo pazochitikazi. Iwo akhala akuwafunsira ku United States ndikuwavotera ku UN kwa zaka zopitilira khumi.
1 https://fas.org/initiative/status-world-nuclear-forces/
2 https://www.academia.edu/77004279/Resistance_to_the_emergent_norm_to_advance_progress_towards_the_complete_elimination_of_nuclear_weapons?email_work_card=thumbnail
3 https://www.wilsoncenter.org/blog-post/soviet-union-and-baruch-plan/
4 https://ahf.nuclearmuseum.org/ahf/history/reagan-and-gorbachev-reykjavik-summit/
5 https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/russia-programs/2017-12-12/nato-expansion-what-gorbachev-heard-western-leaders-early/
6 https://ndisc.nd.edu/news-media/news/the-addition-of-nato-members-over-time-1949-2023/
7 https://fpif.org/president-obamas-twisted-nuclear-weapons-legacy/#!
8 https://www.reachingcriticalwill.org/disarmament-fora/cd/2014/cd-reports/8908-russia-and-china-table-new-draft-treaty-to-prevent-weapons-in-space


