Door David Swanson, World BEYOND War, Juli 28, 2026
Uittreksel uit Oorlog is nog steeds een leugen..
Sinds ik schreef War Is A Lie In 2010 heb ik het artikel bijgewerkt in 2015. De leugens die gebruikt worden om oorlogen te rechtvaardigen, zijn weliswaar gevarieerd, maar blijven bestaan. Mijn samenvatting blijft echter van kracht:
Geen enkel ding dat we gewoonlijk geloven over oorlogen dat helpt om ze in stand te houden, is waar. Oorlogen kunnen niet goed of glorieus zijn. Evenmin kunnen ze worden gerechtvaardigd als middel om vrede of iets anders van waarde te bereiken. De redenen die worden gegeven voor oorlogen, ervoor, tijdens en erna (vaak drie zeer verschillende soorten redenen voor dezelfde oorlog) zijn allemaal onjuist. Het is gebruikelijk om te veronderstellen dat, omdat we nooit zonder goede reden ten oorlog trekken, we gewoon een goede reden moeten hebben als we oorlog hebben gevoerd. Dit moet worden teruggedraaid. Omdat er geen goede reden voor oorlog kan zijn, doen we mee aan een leugen.
Maar sommige dingen zijn veranderd. Het Irak-syndroom is voorbij. Het Irak-syndroom, gebaseerd op het Vietnam-syndroom, was een terughoudendheid om meer oorlogen te steunen vanwege de ervaringen die waren opgedaan tijdens de Irak-oorlog. Deze terughoudendheid wordt over het algemeen beschouwd als een ziekte in plaats van een tijdelijke verlichting. Terwijl John Kerry, John McCain, Hillary Clinton en vele andere voorstanders van de Irak-oorlog die er niet zo dichtbij kwamen als zij, er allemaal niet in slaagden president te worden, zijn Donald Trump en Joe Biden dat wel gelukt.
Zowel Trump als Biden vertoonden het Irak-syndroom door te doen alsof ze tegen de aanval op Irak waren geweest. geen bewijs dat Trump dat had gedaan. Biden was in werkelijkheid... een vooraanstaande supporter van het starten van die oorlog. Blijkbaar werd liegen over dat verleden gezien als een voldoende niveau van fatsoen voor dit nieuwe tijdperk. Maar er was geen vereiste dat je, zelfs achteraf, de Irak-oorlog bekritiseerde om een reden die een algemene afkeer van oorlogen suggereerde. Trumps meest voorkomende kritiek was dat de Verenigde Staten hadden gefaald om de olie van Irak afpakkenHet was fijn om te denken dat hij een grapje maakte, maar president Trump sprak op 23 januari 2017 op het hoofdkwartier van de Central Intelligence Agency en bepleitte een beleid van oorlogvoering om grondstoffen te stelen.
Grote grondoorlogen waarbij duizenden Amerikaanse soldaten omkomen, worden nu vermeden. Omdat Amerikaanse doden de enige doden zijn die er echt toe doen in de meeste commerciële Amerikaanse journalistiek, kan dit de indruk wekken dat oorlogen grotendeels tot het verleden behoren, ondanks de focus op het kleine aantal Amerikaanse doden in de oorlog tegen Iran en de leugens daarover.
De Amerikaanse media hebben de neiging om de rol van de VS in oorlogen te bagatelliseren. De oorlog in Oekraïne kreeg een tijdlang veel aandacht – inclusief opmerkelijke berichtgeving over oorlogsslachtoffers (als alle kanten van alle oorlogen op dezelfde manier belicht zouden worden als één kant in deze oorlog, zou oorlog wellicht vanzelf verdwijnen). Maar de oorlog in Oekraïne werd vooral ten onrechte afgeschilderd als iets waar de Amerikaanse overheid weinig of niets mee te maken had... en waar ze juist meer mee te maken zou moeten hebben. De oorlog in Gaza kreeg ook aandacht – mede dankzij de nieuwe invloed van sociale media op de gevestigde media – maar veel van de berichtgeving was sterk gekleurd door de verdediging van degenen die zich schuldig maakten aan genocide. Rapporten waarin Amerikaanse functionarissen de massamoord veroordeelden, lieten gemakshalve de rol van de VS in de bewapening, financiering, juridische bescherming en gezamenlijke propaganda ter ondersteuning ervan buiten beschouwing. Terwijl de gevestigde media de Amerikaanse beweringen dat ze zich verzetten tegen de gruweldaden die Palestijnen werden aangedaan serieus namen, nam het satirische tijdschrift De ui, De kop luidde: "Trump schrijft Netanyahu een cheque met scherpe bewoordingen."
Er woedden natuurlijk nog tientallen oorlogen, waaronder luchtoorlogen, drone-oorlogen, proxy-oorlogen, door de VS gesteunde oorlogen, staatsgrepen en imperialistische machtsovernames onder dreiging van oorlog. Ik was verrast toen ik Venezuela bezocht, kort nadat het Amerikaanse leger de hoofdstad had aangevallen en de president had ontvoerd, hoe vaak mensen hun angst uitten om hetzelfde lot te ondergaan als Gaza – namelijk totale verwoesting.
Belangrijke leugens die grotendeels onweerlegd zijn gebleven, zijn onder andere de leugen dat er, ondanks zoveel afschuwelijke en impopulaire oorlogen, binnenkort misschien wel een goede oorlog komt, de leugen dat de financiering van oorlogsvoorbereidingen losstaat van de financiering van oorlogen, de gevaarlijke nieuwe leugen dat de financiering van oorlogsvoorbereidingen een publieke dienst is waar we nooit genoeg van kunnen hebben, en de leugen dat oorlog iets is wat mensen of regeringen allemaal in ongeveer dezelfde mate doen.
Natuurlijk heeft niet iedereen zich verzet tegen ook maar één kant, laat staan tegen beide kanten, van alle oorlogen in deze periode. Er zijn momenten geweest waarop veel mensen een bestaande oorlog hadden kunnen aanwijzen als een goede (glorieuze of kwaadaardige, maar noodzakelijke). In het boek leg ik uit waarom ik denk dat ze het mis zouden hebben gehad, ook al verliezen de meeste oorlogen snel aan populariteit, waardoor mensen met wie ik het een paar jaar geleden oneens was, het nu waarschijnlijk wel met me eens zijn. Maar zelfs tegenstanders van oorlogen zijn geneigd zich voor te stellen dat een absoluut ongekend goede oorlog (of een onzinnige heropleving van de Tweede Wereldoorlog in een radicaal andere wereld) op handen is – of op zijn minst aan te nemen dat, hoe erg andere oorlogen ook zijn, de huidige oorlogen zo uniek slecht zijn dat het helemaal geen oorlogen zijn. Talloze voorbeelden ondermijnen deze fantasie.
Is de financiering van oorlogsvoorbereidingen losgekoppeld van de financiering van oorlogen zelf? Oorlogsmakers denken van niet. Trump merkte in 2026 op, toen hij ervan werd beschuldigd een belofte om geen oorlogen te voeren te hebben geschonden:
“Ik heb geen oorlogsverbod beloofd. Waarom zou ik anders het sterkste leger ter wereld hebben opgebouwd?”
Waarom inderdaad? Tenzij je daadwerkelijk geloofde in het fabeltje dat vrede bereikt wordt door militaire macht en afschrikking? Ook wetenschappers die niet gefinancierd worden door wapenfabrikanten lijken dat verhaal niet te geloven. In 2025 publiceerde het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties een verslag Het rapport waarschuwt tegen de toename van militaire uitgaven. "Het bewijs is duidelijk: buitensporige militaire uitgaven garanderen geen vrede", zei VN-secretaris-generaal António Guterres bij de presentatie van het rapport. "Het ondermijnt de vrede vaak – het wakkert wapenwedlopen aan, vergroot het wantrouwen en leidt middelen af van de fundamenten van stabiliteit." Het rapport bevatte de volgende samenvatting: "De gestage stijging van de wereldwijde militaire uitgaven hervormt het internationale veiligheidslandschap op een manier die zowel de financiële als de politieke ruimte voor preventie, diplomatie en dialoog beperkt. Hoewel staten nationale veiligheidsbelangen aanvoeren om deze verhogingen te rechtvaardigen, is het cumulatieve effect dat het multilateralisme verzwakt, preventieve mechanismen buitenspel worden gezet en de kanalen voor de vreedzame oplossing van geschillen worden vernauwd."
Natuurlijk, toen mensen Trump tijdens elke verkiezing "de vredeskandidaat" noemden, wezen sommigen van ons op zijn eis voor hogere militaire uitgaven, maar we konden Hillary Clinton, Joe Biden of Kamala Harris niet aanwijzen als "de echte vredeskandidaat". We konden alleen maar de fout constateren dat we een vredeskandidaat aanwezen terwijl er geen was.
Zowel tijdens zijn presidentschap als daarbuiten ontpopte Trump zich tot de voornaamste voorstander van een bijzonder krachtige leugen, die des te verraderlijker was omdat hij deze doorgaans niet expliciet uitsprak. Trump eiste dat de militaire uitgaven van de VS en andere regeringen zouden worden verhoogd als percentage van de economie of het bruto binnenlands product (bbp). Dit bracht, zonder het expliciet te zeggen, de boodschap over dat militaire uitgaven moesten worden gemeten als een percentage van de economie, in plaats van als een absoluut bedrag in dollars of als een bedrag per hoofd van de bevolking. Voor de Amerikaanse haviken had dit een zeker voordeel. Gemeten naar het aantal uitgegeven dollars, bevinden de Amerikaanse militaire uitgaven zich nauwelijks in hetzelfde universum als de rest van de wereld; om ze in een grafiek weer te geven, moet je een grafiek maken van alle andere landen, die aan de muur hangen en vervolgens nog een dozijn extra vellen papier erboven, tegen de muur en een deel van het plafond ophangen, om de Verenigde Staten erbij te betrekken. Maar gemeten als percentage van het bbp, pasten de VS wel in een grafiek met andere landen. Bovendien waren de bedragen veel kleiner. Twee procent klinkt gewoon veel kleiner dan een biljoen. Belangrijker nog, de cijfers waren uit de lucht gegrepen en konden naar believen worden verhoogd. Toen Trump 2 procent eiste, waarschuwden sommigen van ons dat als hij dat zou krijgen, hij meer zou eisen. Voordat we goed en wel beseften, was hij alweer overgestapt op 5 procent. Maar het ergste van alles is de opvatting die ontstond door alle gesprekken over militaire uitgaven in deze termen te voeren. Als militaire uitgaven het contraproductieve kwaad waren dat sommigen van ons geloven, dan zouden ze tot nul moeten worden teruggebracht. Als het een noodzakelijk kwaad was, zoals velen denken, dan zouden ze moeten worden afgestemd op het vermeende gevaar en zouden ze kunnen worden verminderd door ontwapeningsakkoorden of door de eliminatie van wapens en bases die niet aan de werkelijke behoefte voldoen. Maar als militaire uitgaven iets zijn dat gemaximaliseerd moet worden door er willekeurig steeds meer van te eisen, dan moet het een publieke dienst zijn of een ander doel op zich. Trump zou er zelfs mee weg kunnen komen om alle oorlogsvoering niet langer 'defensie' te noemen en het Amerikaanse ministerie van Oorlog weer een eerlijke naam te geven, zolang oorlog in zijn geheel maar een filantropische onderneming zou blijven. Landen die te weinig investeerden in de voorbereiding op massaslachtingen konden worden afgeschilderd als slechte wereldburgers. Degenen die gehoor gaven aan de eisen van Trump en van de Secretaris-generaal van de NAVO Door de gezondheidszorg en pensioenen te korten op hun budget om enorme bedragen in oorlog te steken, zouden ze geprezen kunnen worden als verantwoordelijke beheerders van de aarde.
Grappig, zo niet tragisch: mensen die generaties lang zijn ingeprent om oorlog 'verdediging' te noemen, hebben Trump genegeerd en staan erop vast te houden aan de Orwelliaanse naam 'Ministerie van Defensie', wat wederom een teken is dat ze geloven in de mogelijkheid van goede en gerechtvaardigde oorlogen.
Ik noemde nog een leugen, namelijk de leugen dat oorlog iets is wat mensen of regeringen allemaal in ongeveer dezelfde mate doen. "Jongens blijven jongens", "Oorlog is menselijk", "Kapitalisme creëert oorlog", "Oorlog is overal" – dit soort retoriek slaat minder ergens op als we erkennen dat 96 procent van de mensheid lang niet op dezelfde schaal oorlog voert als die 4 procent van de mensen hier in de Verenigde Staten. In de zomer van 2026 eiste Trump dat het Congres 1.5 biljoen dollar aan militaire uitgaven zou vrijmaken. Maar volgens een rapport van het Project on Government Oversight bedroegen de Amerikaanse militaire uitgaven al 1.5 tot 1.7 biljoen dollar per jaar, of – als je (en waarom zou je dat niet doen?) de rente op de staatsschuld voor militaire uitgaven uit het verleden meerekent – 1.7 tot 2.3 biljoen dollar per jaar. De verschillen tussen de vijf verschillende berekeningen in het rapport hadden veel te maken met de complexiteit en ondoorzichtigheid van de Amerikaanse overheid, inclusief de verscheidenheid aan bronnen van overheidsgegevens die gebruikt kunnen worden. Het vergt gedegen onderzoek om het militarisme bloot te leggen, want het is overal verborgen. Maar de items met grote tickets Het gaat dan om zaken als "Binnenlandse Veiligheid", veteranenuitkeringen en rente op schulden.
Het rapport geeft ons geen enkele aanwijzing om aan het hoogste bedrag te twijfelen. Als die 2.3 biljoen dollar per jaar klopt, en als Trumps dienaren in het Capitool daar nog eens 0.5 biljoen dollar aan toevoegen, puur voor de lol, plus nog eens 0.2 biljoen dollar specifiek voor het vernietigen van Iran en het herbouwen van de bases die Iran heeft verwoest – en waarvan de dreigende vernietiging het directe excuus was voor de oorlog – dan komen we uit op 3 biljoen dollar... en – tenzij een aanzienlijk aantal leden van het Congres ruggengraat toont – nog eens 3 biljoen dollar of meer het volgende jaar, en het jaar daarop, en het jaar daarop.
De cijfers over het militaire budget van het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) worden veelvuldig gebruikt, mede omdat SIPRI deze cijfers voor de meeste landen ter wereld beschikbaar stelt, waardoor vergelijkingen mogelijk zijn. SIPRI schat het Amerikaanse budget echter op $0.95 biljoen in 2025. Het rapport van POGO suggereert dat het weglaten van veteranenuitkeringen door SIPRI een grotere fout kan zijn voor de Verenigde Staten (die zoveel oorlogen hebben gevoerd) dan voor sommige andere landen. De Amerikaanse overheid loopt ook qua schulden ver voor op de rest van de wereld. En een kleiner deel van de lagere schulden van andere landen is mogelijk te wijten aan oorlogen die ze niet hebben gevoerd. Het is dus wellicht niet helemaal onredelijk om een vergelijking te maken tussen de werkelijke militaire uitgaven van de VS en het door SIPRI berekende niveau. de militaire uitgaven van alle anderen(Merk op dat SIPR geen gegevens voor 2025 heeft voor Venezuela, Cuba of Noord-Korea.)
In 2025 gaf de gehele wereld buiten de VS, waarvoor SIPRI gegevens heeft, 1.86 biljoen dollar uit aan defensie. China gaf 0.336 biljoen dollar uit, Rusland 0.19 biljoen dollar en Iran 0.007 biljoen dollar. De VS daarentegen gaven 2.3 biljoen dollar uit, aanzienlijk meer dan de rest van de wereld samen, of meer dan vier keer zoveel als de drie aangewezen vijanden samen. De VS en hun bondgenoten, partners en wapenafnemers gaven in 2025 (dat wil zeggen, elke regering behalve de drie aangewezen vijanden) 3.63 biljoen dollar uit, bijna zeven keer zoveel als de drie aangewezen vijanden samen.
De reden waarom de Amerikaanse overheid geen oorlog kan winnen, is niet een gebrek aan uitgaven, maar een gebrek aan een coherent begrip van wat "een oorlog winnen" inhoudt. Geen enkele hoeveelheid moord en vernietiging zal overlevenden ertoe bewegen je aardig te vinden of je gewillig te gehoorzamen. Dat is gewoonweg onmogelijk. De Verenigde Staten en de wereld zouden aanzienlijk veiliger zijn als er minder geld aan oorlog werd uitgegeven en meer aan daadwerkelijke hulp, samenwerking, de rechtsstaat, ontwapening, diplomatie en ongewapende burgerverdediging.
Het is ons zeer te prijzen dat de huidige oorlog tegen Iran sneller aan populariteit verliest dan oorlogen uit het verleden. Het duurde anderhalf jaar voordat een meerderheid zei dat de oorlog in Afghanistan of de oorlog in Irak niet begonnen had mogen worden, en zelfs toen was er geen meerderheid voor het beëindigen van die oorlogen. Ze moesten worden voortgezet, zogenaamd in het belang van de troepen. Nu hebben we een grote meerderheid die voor het beëindigen van een oorlog is. Er wordt alleen te weinig aan gedaan, afgezien van het feit dat we de opiniepeilers vertellen dat we de leugens doorhebben. Als we het echt door hadden, zouden we de Amerikaanse overheid boycotten, ontregelen, blokkeren en platleggen totdat ze zich aan de wet houdt.
##


