ချက်ချင်းထုတ်ပြန်ရန် FOR
ဇန်နဝါရီလ 25, 2021
မီဒီယာဆက်သွယ်ရန်:
World BEYOND Warcanada@worldbeyondwar.org
လက်နက်ရောင်းဝယ်မှုကို ဆန့်ကျင်သော အလုပ်သမားအဖွဲ့- sblack2@brocku.ca
ကနေဒါနိုင်ငံမှ ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်တင်ပို့မှုနှင့်ပတ်သက်၍- York တက္ကသိုလ်မှ ပါရဂူဘွဲ့ကျောင်းသား Anthony Fenton၊ fentona@me.com
စုဝေးပွဲအတွင်း ဓာတ်ပုံများနှင့် အပ်ဒိတ်များအတွက် twitter.com/wbwCanada နှင့် twitter.com/LAATCanada တို့ကို လိုက်ကြည့်ပါ။ မြင့်မားသော ရုပ်ထွက်အရည်အသွေးရှိသော ဓာတ်ပုံများကို တောင်းဆိုပါက ရရှိနိုင်ပါသည်။
ပြင်းထန်သောသတင်း- ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်များ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် ကုမ္ပဏီ၏ ထရပ်ကားများကို တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ပိတ်ဆို့၊ ယီမင်တွင် စစ်ပွဲကို မီးမွှေးခြင်း ရပ်တန့်ရန် ကနေဒါကို တောင်းဆို
ဟယ်မီလ်တန်၊ အွန်တာရီယို - စစ်ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်များ World BEYOND War ကနေဒါနိုင်ငံထုတ် အပေါ့စားသံချပ်ကာယာဉ်များကို ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ တင်ပို့ရာတွင် ပါဝင်သော Hamilton ဒေသရှိ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် Paddock Transport International ရှိ ထရပ်ကားများကို ပိတ်ဆို့ထားသည်။ နှင့် Labour Against the Arms Trade တို့သည် ထရပ်ကားများကို ပိတ်ဆို့ထားသည်။
လူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲနီးပါး သေဆုံးခဲ့သည့် ယီမင်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဆော်ဒီဦးဆောင်သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သည့် စစ်ပွဲတွင် Paddock ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို အဆုံးသတ်ရန် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက တောင်းဆိုနေကြပြီး ကနေဒါအစိုးရအနေဖြင့် ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်တင်ပို့မှုကို အဆုံးသတ်ရန်လည်း တောင်းဆိုနေကြသည်။
“ဒီဆန္ဒပြပွဲဟာ နိုင်ငံပေါင်း ၁၇ နိုင်ငံက အဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၃၀၀ ကျော်ပါဝင်တဲ့ ယီမင်စစ်ပွဲကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုနေ့ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပါပဲ” လို့ Rachel Small က ပြောပါတယ်။ World BEYOND War.
“ကနေဒါတစ်ဝှမ်းက ပြည်သူတွေက ဖက်ဒရယ်အစိုးရအနေနဲ့ ဆော်ဒီအာရေဗျနဲ့ လက်နက်တင်ပို့မှုကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ပြီး ယီမင်ပြည်သူတွေအတွက် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီတွေကို တိုးချဲ့ပေးဖို့ တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။”
ကုလသမဂ္ဂ၏အဆိုအရယနေ့ယီမင်သည်ကမ္ဘာပေါ်တွင်အဆိုးရွားဆုံးလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကျပ်အတည်းဖြစ်နေသည်။ စစ်ပွဲကြောင့်လူပေါင်း ၄ သန်းကျော်အိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရပြီးကလေးငယ် ၁၂.၂ သန်းအပါအဝင်လူ ဦး ရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည်လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီများအလွန်လိုအပ်နေသည်။ ဆိုးရွားလှသောအခြေအနေကိုထပ်မံဖြည့်စွက်ရန်အတွက်ယီမင်သည်ကမ္ဘာပေါ်တွင်အဆိုးရွားဆုံး Covid-4 သေဆုံးမှုနှုန်းတွင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဤလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လမှစ၍ ယီမင်နိုင်ငံအပေါ် ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော ဆော်ဒီဦးဆောင်သော စစ်ပွဲနှင့် ခွဲခြားမှုမရှိသော ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတို့၏ တိုက်ရိုက်ရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သလို ယီမင်ပြည်သူများ အလွန်လိုအပ်နေသော ကုန်စည်များနှင့် အကူအညီများ ရောက်ရှိခြင်းကို တားဆီးပေးသည့် လေကြောင်း၊ ကုန်းလမ်းနှင့် ရေကြောင်း ပိတ်ဆို့မှုတို့၏ တိုက်ရိုက်ရလဒ်လည်း ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ရောဂါနှင့် ကုလသမဂ္ဂမှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး တောင်းဆိုမှုများ ရှိနေသော်လည်း ကနေဒါသည် ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်များ ဆက်လက်တင်ပို့လျက်ရှိသည်။ ကပ်ရောဂါ စတင်ကတည်းက ကနေဒါသည် ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံတန် လက်နက်သဘောတူညီချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော ဒေါ်လာ ၇၅၀ သန်းကျော်တန်ဖိုးရှိ လက်နက်များကို ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ တင်ပို့ခဲ့သည်။
“ဒီမှာထုတ်လုပ်တဲ့ လက်နက်တွေက လူသိန်းချီသေဆုံးစေတဲ့ စစ်ပွဲတစ်ခုကို ဆက်လက်လောင်စာပေးနေတယ်ဆိုတာ ကနေဒါလူမျိုးအများစုက မသိကြဘူး” လို့ Brock တက္ကသိုလ်က ပါမောက္ခတစ်ဦးဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာလက်နက်ကုန်သွယ်မှုမှာ ကနေဒါရဲ့ပါဝင်မှုကို အဆုံးသတ်ဖို့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ အလုပ်သမားလှုပ်ရှားတက်ကြွသူတွေရဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Labour Against the Arms Trade ရဲ့ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Simon Black က ပြောပါတယ်။
“ဂျာမနီ၊ ဖင်လန်၊ နယ်သာလန်၊ ဒိန်းမတ်နှင့် ဆွီဒင်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများအားလုံးသည် ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် ၎င်းတို့၏ လက်နက်သဘောတူညီချက်များကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ကြပါပြီ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကနေဒါကလည်း အလားတူလုပ်ဆောင်ပြီး ဤစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် မကူညီနိုင်သည့် အကြောင်းပြချက် လုံးဝမရှိပါ။”
အွန်တာရီယိုပြည်နယ်၊ လန်ဒန်မြို့ရှိ General Dynamics Land Systems မှ ထုတ်လုပ်သော အပေါ့စားသံချပ်ကာယာဉ်များကို Paddock Transport International မှ ဆိပ်ကမ်းသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်နေပြီး ထိုနေရာတွင် ဆော်ဒီသင်္ဘောများပေါ်သို့ တင်ဆောင်သွားပါသည် (https://www.facebook.com/chris.hanlon.8626/posts/10157385425186615 ကိုကြည့်ပါ)။
"ဒီကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့စစ်ပွဲကြောင့် ယီမင်မှာ ကလေးတစ်ယောက် ဆယ်မိနစ်တိုင်း သေဆုံးနေပါတယ်။ မိဘတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကနေဒါမှာ ထုတ်လုပ်တဲ့ တင့်ကားတွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အဆိုးရွားဆုံး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေဆီကို ဦးတည်နေတာကို ကျွန်မ ဘယ်လို လျစ်လျူရှုနိုင်မှာလဲ" လို့ Small က ပြောပါတယ်။
“ကနေဒါမှာရှိတဲ့ အလုပ်သမားတွေဟာ စစ်လက်နက်တွေ ထုတ်လုပ်ပြီး အပြစ်မဲ့ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးတွေကို ထိခိုက်နာကျင်စေ၊ သတ်ဖြတ်တဲ့ အလုပ်တွေ မဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကောင်းမွန်သော လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ သန့်ရှင်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို အထောက်အကူပြုတဲ့ အလုပ်တွေကို လိုချင်ကြပါတယ်” ဟု Black က ပြောကြားခဲ့သည်။
“ကနေဒါနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက တခြားဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျကို လက်နက်ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ တင်ပို့မှုကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရပါမယ်။”
နောက်ခံသမိုင်း
ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအဖွဲ့အစည်းများသည် ယီမင်နိုင်ငံရှိ လက်ရှိပဋိပက္ခတွင် စစ်ရေးအရဖြေရှင်းရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် မှတ်တမ်းတင်ထားကြသည်။ ယီမင်သို့ လက်နက်များ အဆက်မပြတ်ထောက်ပံ့ခြင်းက ရန်လိုမှုများကို ကြာရှည်စေပြီး ဒုက္ခဆင်းရဲများနှင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်ကို တိုးပွားစေရုံသာ ဖြစ်စေသည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ယီမင်ဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ထင်ရှားသော နိုင်ငံတကာနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများအဖွဲ့၏ အစီရင်ခံစာတွင် ကနေဒါနိုင်ငံကို ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်များ ဆက်လက်ရောင်းချခြင်းဖြင့် ယီမင်တွင် “ပဋိပက္ခကို ဆက်လက်ဖြစ်ပွားစေသော” နိုင်ငံများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကနေဒါနိုင်ငံသည် လက်နက်ကုန်သွယ်ရေးစာချုပ် (ATT) သို့ လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း တစ်နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကနေဒါ အလုပ်သမား၊ လက်နက်ထိန်းချုပ်ရေး၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ နိုင်ငံတကာလုံခြုံရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအဖွဲ့အစည်းများကို ကိုယ်စားပြုသည့် အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းများ မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် ဝန်ကြီးချုပ် Trudeau ထံသို့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာတစ်စောင် ရေးသားခဲ့ပြီး လစ်ဘရယ်အစိုးရ၏ ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်တင်ပို့ခွင့်ပါမစ်များ ထုတ်ပေးခြင်းကို ဆက်လက်ကန့်ကွက်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါစာသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်တင်ပို့မှုအပေါ် ကနေဒါတစ်ဝှမ်း လှုပ်ရှားမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။
ATT သည် လက်နက်ကုန်သွယ်မှုကို စီမံခန့်ခွဲသည့် နိုင်ငံတကာစာချုပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် နိုင်ငံများအနေဖြင့် လက်နက်တင်ပို့မှုကို အကဲဖြတ်ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဥပဒေ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးဥပဒေကို ပြင်းထန်စွာချိုးဖောက်မှုများ ကျူးလွန်ရန် သို့မဟုတ် လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် အသုံးပြုနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေမည့် “သိသာထင်ရှားသောအန္တရာယ်” ရှိသော နိုင်ငံများသို့ လက်နက်တင်ပို့မှုကိုလည်း တားမြစ်ထားသည်။ ကနေဒါသည် ATT တွင် တစ်နှစ်ကြာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စာချုပ်ဖြင့် တရားဝင်ချည်နှောင်ထားသည်။
စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့စွဲဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ် Trudeau ထံပေးပို့သော စာသည် ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်တင်ပို့မှု၏ ပြင်းထန်သော ကျင့်ဝတ်၊ ဥပဒေ၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသည့် စတုတ္ထမြောက် စာဖြစ်သည်။ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော နိုင်ငံများသည် ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ဝန်ကြီးချုပ် သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးများထံမှ တုံ့ပြန်မှုကို မရရှိသေးပါ။
ATT အရ ဥပဒေရေးရာတာဝန်ဝတ္တရားများသည် လစ်ဘရယ်အစိုးရ၏ ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်တင်ပို့မှုအပေါ် ထောက်ခံမှုကို မတားဆီးနိုင်ခဲ့ပါ။ ကနေဒါနိုင်ငံသည် ATT တွင် ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့်နှစ်တွင်ပင် ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ ၎င်း၏လက်နက်တင်ပို့မှုသည် နှစ်ဆကျော်တိုးလာခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယံနီးပါးမှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၂.၉ ဘီလီယံနီးပါးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဆော်ဒီအာရေဗျသို့ လက်နက်တင်ပို့မှုသည် ယခုအခါ ကနေဒါ၏ အမေရိကန်မဟုတ်သော စစ်ရေးတင်ပို့မှု၏ ၇၅% ကျော်ရှိသည်။ ယီမင်အတွက် ကနေဒါက ကတိပြုထားသော လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီ ဒေါ်လာ ၄၀ သန်းသည် နှိုင်းယှဉ်လျှင် နည်းပါးသည်။
###
