Lagè anvayi nou

San yo pa menm konsidere konpwomi yo oswa domaj nan anviwònman an, lagè dirèkteman mete an danje tout lavi sou Latè. Zam lagè yo riske apocalypse entansyonèl oswa aksidan. Nou ka swa elimine tout zam nikleyè oswa nou ka gade yo pwopagasyon. Pa gen chemen mitan. Nou ka swa pa gen okenn eta zam nikleyè, oswa nou ka gen anpil. Sa a se pa yon pwen moral oswa lojik, men yon obsèvasyon pratik ki te sipòte pa rechèch nan liv tankou Apocalypse Pa janm: Fòse chemen an nan yon mond nikleyè gratis pa Tad Daley. Osi lontan ke kèk eta gen zam nikleyè lòt moun ap anvi yo, ak plis ki genyen yo pi fasil yo pral gaye nan lòt moun toujou. La Revèy Doomsday se kòm pre minwi jan li te janm te. Si zam nikleyè yo kontinye egziste, pral gen anpil chans pou gen yon katastwòf nikleyè, e plis zam yo te pwopagasyon, se pi bonè li pral vini. Dè santèn de ensidan yo gen prèske detwi mond nou an nan aksidan, konfizyon, enkonpreyansyon, ak trè irasyonèl machismo. Lè ou ajoute nan posibilite yo byen reyèl ak ogmante nan ki pa leta teroris jwenn ak lè l sèvi avèk zam nikleyè, danje a ap grandi dramatikman - e se sèlman ogmante pa politik yo nan eta nikleyè ki reyaji nan teworis nan fason ki sanble fèt yo rekrite plis teroris.

 

Posede zam nikleyè pa fè absoliman anyen pou kenbe nou an sekirite; pa gen okenn komès ki enplike nan elimine yo. Yo pa dekouraje atak teworis pa aktè ki pa leta nan okenn fason. Ni yo pa ajoute yon iota nan kapasite yon militè dominan yo dekouraje nasyon yo soti nan atak, bay kapasite Etazini yo detwi nenpòt kote nenpòt ki lè ak zam ki pa nikleyè. Nuk yo pa genyen lagè tou, e Etazini, Inyon Sovyetik, Wayòm Ini, Lafrans, ak Lachin te tout pèdi lagè kont pouvwa ki pa nikleyè pandan y ap posede zam nikleyè. Ni, nan ka ta gen lagè nikleyè mondyal, nenpòt ki kantite ekzòbitan nan zam pa kapab pwoteje yon nasyon nan okenn fason kont Apocalypse.

 

Pandan ke lagè ak limanite egziste ansanm, lagè mete moun an danje nan lòt fason tou. Kòm pi gwo fè lagè nan mond lan, mason baz, ekspòtatè zam, ak depans militè - toujou nan non "defans" - egzanp Etazini an demontre byen ke lagè se kontrepwodiktif sou pwòp kondisyon pa li. Li evidan li mete an danje moun kont ki moun yo ap mennen yo, men tou li mete an danje moun ki gen gouvènman yo fè li, finanse li, oswa arme li soti byen lwen. Yon Desanm 2014 Gallup biwo vòt nan nasyon 65 yo te jwenn Etazini yo dwe lwen ak lwen peyi a konsidere kòm pi gwo menas pou lapè nan mond lan, ak yon Pew biwo vòt la an 2017 yo te jwenn majorite nan pifò peyi yo te fè sondaj yo konsidere Etazini kòm yon menas. Nenpòt lòt nasyon ki espere matche ak Etazini nan biwo vòt sa yo ta bezwen mennen yon anpil plis lagè "defansif" anvan li te kapab jenere menm nivo laperèz ak resantiman. Se pa sèlman mond lan andeyò Etazini oswa menm andeyò militè Ameriken an ki okouran de pwoblèm sa a. Li te vin prèske woutin pou kòmandan militè ameriken yo, anjeneral jis apre yo fin pran retrèt li, diskite ke plizyè lagè oswa taktik ap kreye plis nouvo lènmi pase lènmi yo ap touye yo. Teworis te previzib ogmante pandan lagè kont teworis (jan yo mezire pa la Global Teworis Index). Prèske tout (atak teworis) nan atak teworis rive nan peyi ki angaje nan lagè ak / oswa angaje nan abi tankou prizon san jijman, tòti, oswa touye lalwa. Pousantaj ki pi wo nan teworis yo nan "libere" ak "demokratize" Irak ak Afganistan. Gwoup teworis ki responsab pou pi teworis (ki se, ki pa eta, vyolans politikman motive) atravè mond lan yo te ogmante soti nan lagè ameriken kont teworis.

 

Men kèk reyalite rezime pa Lapè Syans dijere: "Deplwaman twoup yo nan yon lòt peyi ogmante chans pou atak òganizasyon teworis nan peyi sa a. Ekspòtasyon zam nan yon lòt peyi ogmante chans pou atak òganizasyon teworis nan peyi sa a. 95% nan tout atak teworis swisid yo fèt pou ankouraje okipan etranje yo kite peyi teworis la.” Lagè sou Irak ak Afganistan, ak abi prizonye yo pandan yo, te vin pi gwo zouti rekritman pou teworis anti-US. An 2006, ajans entèlijans ameriken yo te pwodui yon estimasyon entèlijans nasyonal ki te rive jis nan konklizyon sa a. The Associated Press rapòte:

 

"Lagè an Irak te vin tounen yon kòz popilè pou ekstremis Islamik yo, sa ki lakòz gwo resantiman nan peyi Etazini an ki pwobableman ap vin pi mal anvan li vin pi bon, analis entèlijans federal yo konkli nan yon rapò ki an kont ak deklarasyon Prezidan Bush la pou yon monn ap grandi pi an sekirite. … [L]Analis ki pi veteran nasyon an konkli ke malgre gwo domaj nan lidèchip al-Qaida, menas ekstremis Islamik yo gaye ni nan kantite ni nan zòn jeyografik la.”

 

A etid nan nasyon ki te patisipe nan lagè a sou Afganistan jwenn ke an pwopòsyon ak kantite twoup yo te voye la, yo te fè eksperyans blowback teworis. Se konsa, lagè a sou teworis seryezman ak previzib pwodwi teworis. Veteran ekip touye Etazini an Irak ak Afganistan yo te entèvyouve nan liv Jeremy Scahill ak fim Dirty Wars te di ke chak fwa yo te travay nan yon lis moun yo touye, yo te remèt yo yon lis pi gwo; lis la te grandi kòm yon rezilta nan travay wout yo atravè li.

 

Lagè aletranje tou bay yon ogmantasyon nan rayi, fanatik, ak vyolans tounen lakay yo,militarize lokal yo  lapolis, proliferasyon zam, ak nòmalize ak glorifye militaris. Pandan ke lagè yo goumen nan non "sipòte" moun k ap goumen nan lagè yo, veteran yo resevwa ti asistans pou fè fas ak gwo koupab moral, chòk, blesi nan sèvo, ak lòt obstak nan fason pou adapte yo ak sosyete san vyolans. Moun ki te antrene nan touye an mas pa militè ameriken an, pa egzanp, se moun ki disproporsyonelman tirè mas nan Etazini yo, kote konpòtman sa yo se nan kou pa akseptab ankò. Ak militè yo pèdi oswa yo te vòlè li gwo kantite zam ke yo itilize nan krim vyolan ki pa lagè.

 

Genyen zouti pi efikas pase lagè pou pwoteksyon.

World BEYOND War te devlope Yon sistèm sekirite global: yon altènatif nan lagè.

 

 

Liv 2020 David Vine a Etazini nan lagè dokimante kijan konstriksyon ak okipasyon baz militè etranje jenere olye ke anpeche lagè nan zòn baz yo.

Atik Recent:
Rezon ki fè yo fini lagè:
Tradui nan nenpòt langaj