Lè posiblite pou Ikrèn rantre nan OTAN te vin tounen yon sijè diskisyon katran ane de sa, pifò Japonè yo te wè...
Azi, yon kontinan antye plen ak manje cho ak bon gou, epi yon istwa yon fason pou viv lapè.
Kiltirèlman, lanmou nou genyen pou manje ini Azyatik yo. Li byen koni ke chak gwo desizyon, chak sitiyasyon memorab rive devan tab manje a. Òganizasyon sosyete sivil Azyatik yo toujou vle rasanble fizikman pou pale sou zafè enpòtan ki afekte lavi chak jou nou.
Nan listwa, koegzistans pasifik te yon fason pou viv nan anpil peyi Azyatik. Pran, pa egzanp, komès galyon peyi Azyatik yo ak rès mond lan. Oubyen kreyasyon Senk Prensip Koegzistans Pasifik yo nan ane 1950 yo, ki te elaji pandan Konferans Bandung lan, ki te gen ladan nasyon afriken yo.
LAPÈ, nan listwa rejyon an, se pa sèlman yon mo MEN yon fason pou viv. Byen lontan anvan kolonizasyon yo ak monte gouvènman otoritè yo, pèp Azyatik yo te etabli mekanis ak sistèm pou yo te koegziste an amoni.
Avèk dènye chanjman evènman yo – enkyetid sou demokrasi nan mitan ogmantasyon gouvènman otoritè yo, vyolasyon dwa moun, ogmantasyon militarizasyon nan kominote yo, ak dispit teritoryal yo – Azi bezwen aprann nan listwa li epi fè pwogrè nan travay defans dwa pou etabli yon sistèm lapè.
Sitiyasyon nan diferan peyi sou kontinan an montre kijan militaris ak otoritaris vin tounen yon nòm pou diferan gouvènman.
Atik 9 nan konstitisyon Japon an sipoze asire lapè. Sepandan, diferan administrasyon yo te eseye plizyè fwa pou ranvèse atik la. Gouvènman an te antre tou nan diferan akò militè ak lòt nasyon tankou Filipin yo, Etazini, Ostrali, Wayòm Ini, Itali, e menm Endonezi. Japon angaje aktivman nan egzèsis militè, patikilyèman, egzèsis Balikatan Filipin yo ak lame lòt nasyon yo, sitou Etazini, ki fèt nan Lanmè Sid Lachin nan. Japon se tou moun ki gen pi gwo kantite baz militè ameriken nan Azi ak nan mond lan apati 2026, ak anviwon 120+ sit aktif.
Nan Myanma, yon seri koudeta te deplase sitwayen yo, sitou gwoup endijèn tankou pèp Rohingya a. Kominote yo te soufri depi lontan anba vyolasyon dwa moun, sèvis militè fòse, vyolans brital ak enstabilite ekonomik.
Dispit teritoryal ant Thailand ak Kanbòdj la divize sitwayen toulede peyi yo. Dispit istorik sa a poko rezoud jouk jounen jodi a e li lakòz lanmò ak deplasman anpil moun nan toulede bò yo.
Filipin yo gen dezyèm pi gwo kantite baz militè ameriken nan Azi. Avèk Trete Defans Mityèl li a ki date depi 1951, peyi a ranfòse relasyon inegal li ak Etazini. Jiska prezan, Filipin yo te antre nan lòt akò sekirite ak Etazini. Akò Fòs Vizitè yo (VFA) asire ke fòs militè ameriken yo pwoteje nan nenpòt ka vyolasyon ki komèt andedan Filipin yo; li se tou kolòn vètebral egzèsis Balikatan ki kontinye yo ki enplike lòt nasyon tou dènyèman. Akò Koperasyon Defans Amelyore a (EDCA) te siyen pou ranfòse alyans ant de peyi yo. EDCA te pèmèt twoup ameriken yo wotasyon epi pwolonje sejou yo nan peyi a, epi pandan ke baz pèmanan yo pa otorize ankò, Etazini te otorize pou konstwi ak opere enstalasyon yo. Nan EDCA elaji a, de peyi yo te dakò pou elaji sit EDCA yo ki pèmèt twoup ameriken yo opere enstalasyon menm nan baz lokal Filipin yo. Vyolasyon dwa moun te temwen tou kòm rezilta prezans militè ameriken kontinyèl nan peyi a, ak ka vyòl, asasina, ak deplasman kominote yo.
Taiwan tou gen bon pati pa li nan mitan rivalite ant Etazini ak Lachin. Lachin kontinye reklame Taiwan kòm yon teritwa epi li gen entansyon sèvi avè l si e lè rivalite li ak Etazini vin pi grav. Politik yon sèl Lachin Etazini an di ke li poko rekonèt endepandans Taiwan anba Lwa sou Relasyon ak Taiwan an, Etazini voye zam nan Taiwan epi li antoure Lachin ak baz militè ameriken.
Rivalite ant Etazini ak Lachin nan se yon sous ensekirite depi lontan pou anpil nasyon ki antoure Lachin. Gouvènman yo divize nan pozisyon yo, men yo kontinye jwe jwèt de pi gwo peyi yo.
Sitiyasyon yo sou kontinan an mete lavi ak mwayen pou viv an danje. Kominote yo bloke nan mitan yon ogmantasyon militè nan tout rejyon an, soti nan baz militè ki gaye toupatou rive nan jwèt lagè nan Pasifik la.
ESPWA nou se kreye plis chemen pou yon mond kote lapè, dwa moun, ak demokrasi se fondasyon li. Gouvènman ki respekte yon sistèm lapè olye de yon sistèm militaris, ki respekte dwa moun ak yon demokrasi otantik.
APÈL NOU YO
Nou mande pou yo mete fen nan rivalite ant Etazini ak Lachin, epi pou nasyon yo deklare netralite yo.
Nou mande pou yon demokrasi reyèl pou asire ke vwa pèp la fè tande epi ke akò ant nasyon yo egal.
Nou mande gouvènman yo pou yo respekte, defann epi pwoteje dwa moun pèp la.
World BEYOND War ap agrandi travay lapè nou an nan Azi.
Kounye a, chapit nou an nan Japon ap kontinye kanpay li yo pou lapè epi li angaje l nan travay solidarite. Li fè manifestasyon ak rasanbleman pasifik ki edike moun yo, sitou jèn jenerasyon an, sou sa sa vle di etabli yon sistèm lapè kòm yon altènativ a apwòch militaris anpil gouvènman yo.
Nou kontribye tou nan kreyasyon lòt platfòm pou defansè lapè ak dwa moun yo ka diskite sou kontèks ak sitiyasyon peyi yo, sa ki mennen nan kolaborasyon ant moun k ap bati lapè yo nan kanpay sou nivo rejyonal la.
Ou ka kòmanse pa siyen nou an Deklarasyon pou Lapè.
Jwenn entèseksyon ak defans komen nan rejyon an. Vin patisipe nan kanpay nou yo, kòmanse yon chapit, Oswa afilye yon òganizasyon ki deja egziste.
Vizite Paj Facebook nou an epi pataje materyèl nou yo. Klike sou isit la.
Ou ka li atik, nouvèl ak lòt materyèl isit la sou travay nou nan rejyon an. Pou plis atik ak dènye nouvèl, klike sou isit la.
Lè posiblite pou Ikrèn rantre nan OTAN te vin tounen yon sijè diskisyon katran ane de sa, pifò Japonè yo te wè...
Filipin yo, antanke nouvo manm ane sa a, te dakò pou lwe anviwon 4,000 kawo tè pandan 99 ane pou...
Operasyon regilye baz yo ak egzèsis militè yo lakòz destriksyon anviwònman an, deplasman kominote endijèn yo soti nan tè zansèt yo,...
Jete Trete Defans Mityèl la, Anile Akò Fòs Vizitè yo, epi Detwi Akò Koperasyon Defans Ranfòse a! Gouvènman Filipin lan...
Jhay de Jezi, World BEYOND WarÒganizatè a pou Azi a, pale sou anviwònman politik, sosyal ak aktivis nan Filipin yo,...
Depi nan kòmansman manda li a, Prezidan Marcos te toujou apiye sou 'eritaj' papa l, ansyen diktatè Ferdinand...
